“Równość to gra zespołowa” – nowa publikacja o włączaniu osób LGBTQIA w sport

Fundacja Równość.org.pl opublikowała broszurę „Równość to gra zespołowa. Jak włączać osoby LGBTQIA w sport”. To praktyczny przewodnik po tym, jak sprawić, by kluby, szkoły, uczelnie i samorządy stały się miejscami otwartymi dla wszystkich.

Sytuacja osób LGBTQIA w polskim sporcie wciąż pozostaje słabo zbadana i rzadko obecna w debacie publicznej. Broszura wychodzi naprzeciw tej luce: łączy przegląd dostępnych badań, refleksję nad językiem, jakim media mówią o sporcie, oraz głosy samych osób uprawiających sport w Polsce z konkretnymi, wypróbowanymi rekomendacjami dla instytucji.

Publikacja powstała w dużej mierze na podstawie serii okrągłych stołów zorganizowanych w pięciu miastach w całej Polsce. Przy jednym stole, często po raz pierwszy, zasiadły osoby reprezentujące organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego, kluby sportowe oraz uczelnie, a także osoby LGBTQIA uprawiające sport zawodowo i amatorsko. To właśnie z tych rozmów wyłonił się obraz, który stał się osią broszury: barierą dla równości najczęściej nie jest zła wola, lecz brak wiedzy, języka i sprawdzonych rozwiązań. Uczestnicy i uczestniczki pokazali natomiast, że potrafią wspólnie działać na rzecz zmiany.

Broszura prowadzi od diagnozy do działania. Kolejne rozdziały poświęcone są stanowi badań nad dyskryminacją w sporcie, odpowiedzialności mediów za sposób opisywania kobiet i osób LGBTQIA, a także dumie i poczuciu przynależności, o których opowiadają osoby sportretowane w projekcie fotograficznym „Sport Friendly: gra różnorodności!”. Publikację zamyka zestaw praktycznych rekomendacji skierowanych osobno do samorządów i urzędów miejskich, szkół i uczelni (w tym AWF-ów), klubów sportowych i trenerów oraz organizacji pozarządowych – od standardów dostępności i neutralnych płciowo szatni, po pytania o potrzeby zadawane na starcie, a nie po incydencie.

Przewodnią myśl publikacji dobrze oddaje jedna z rekomendacji: nie projektujmy rozwiązań dla ludzi bez ludzi. Włączanie osób z doświadczeniem wykluczenia w projektowanie działań to różnica między sportem, który deklaruje „jesteście mile widziani”, a sportem rzeczywiście budowanym z myślą o tych, którzy wcześniej nie mieli w nim miejsca.

Zdjęcia wykorzystane w broszurze pochodzą z projektu Sport Friendly, realizowanego pod kierownictwem artystycznym Emiliena Buffarda we współpracy z osobami fotografującymi: Adamem Markowskim, Agatą Kubis, Danielem Wichicielem i Jackiem Danielem.

Osobami autorskimi publikacji są Joanna Burzydło, Miko Czerwiński i Artur Maciejewski.

Broszura powstała w ramach inicjatywy „Przeciwdziałanie dyskryminacji poprzez sport”, realizowanej przez Fundację Równość.org.pl we współpracy z Ambasadą Francji w Polsce, Alliance Française oraz Sport Friendly Project. Projekt jest współfinansowany przez Ministerstwo Europy i Spraw Zagranicznych Republiki Francuskiej (Ministère de l’Europe et des Affaires étrangères – MEAE) w ramach programu Fonds Équipe France – Résilience (FEF-R) 2025–2026.